ورود هوش مصنوعی مولد به زندگی روزمره خانواده، صرفاً افزودن ابزاری به مجموعه رسانههای خانگی نیست؛ زیرا سامانههای مکالمهای میتوانند در تولید زبان، تفسیر، توصیه، تصمیمسازی و تعامل شبهاجتماعی مشارکت کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نسبت میان هوش مصنوعی، محیطهای الگوریتمی و زیستجهان خانواده، با روش مرور تلفیقی ـ انتقادی ادبیات و سنتز مفهومی انجام شده است. منابع نظری بدون محدودیت زمانی و منابع تجربی و فناوریمحور عمدتاً در بازه ۲۰۱۰ تا سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی شدهاند و جستوجوی تکمیلیِ مستند، منابع فارسی و بینالمللی مرتبط با خانواده، والدگری دیجیتال، ارتباطات، حریم خصوصی، اعتماد، سواد رسانهای و سواد هوش مصنوعی را پوشش داده است. سنتز شواهد نشان میدهد بسیاری از مشکلاتی که امروز به هوش مصنوعی نسبت داده میشوند، ادامه فرایندهای قدیمیتر دیجیتالیشدن و پلتفرمیشدناند؛ اما وجه متمایز هوش مصنوعی مولد در ورود فعال آن به تولید پاسخ و روایت، شخصیسازی تفسیر، واسطهشدن در داوری و امکان شکلگیری شبهرابطه نهفته است. شش سازوکار دگرگونی شامل بازتوزیع توجه، واگرایی معرفتی، دگرگونی مرجعیت، ورود هوش مصنوعی به زبان رابطه، بازتعریف حریم خصوصی و ظهور «دیگریِ همیشه حاضر» صورتبندی میشود. نخست، مفهوم «زیستجهان بازاندیشیده خانواده» بهعنوان وضعیتی پیشنهاد میشود که در آن قواعد حضور فناوری از سطح بداهت به موضوع آگاهی، گفتوگو، داوری و تصمیم مشترک منتقل میشوند. سپس، چارچوب ششگانه عاملیت خانوادگی شامل تشخیص، آشکارسازی، حفظ قلمرو داوری انسانی، تنظیمگری مشارکتی، بازپیوند به رابطه انسانی و بازآفرینی مولد ارائه میشود. این چارچوب یافته تجربی تثبیتشده نیست، بلکه سنتزی نظری و آزمونپذیر برای گذار از کنترل یکجانبه به حکمرانی خانوادگی هوش مصنوعی است.
آزاد,تکتم . (1405). بازاندیشی در زیستجهان خانواده در عصر هوش مصنوعی؛ از چالشهای ارتباطی تا عاملیت و راهبردهای مقاومتی. (e250640). دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی "مومنات", (), e250640
MLA
آزاد,تکتم . "بازاندیشی در زیستجهان خانواده در عصر هوش مصنوعی؛ از چالشهای ارتباطی تا عاملیت و راهبردهای مقاومتی" .e250640 , دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی "مومنات", , , 1405, e250640.
HARVARD
آزاد تکتم. (1405). 'بازاندیشی در زیستجهان خانواده در عصر هوش مصنوعی؛ از چالشهای ارتباطی تا عاملیت و راهبردهای مقاومتی', دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی "مومنات", (), e250640.
CHICAGO
تکتم آزاد, "بازاندیشی در زیستجهان خانواده در عصر هوش مصنوعی؛ از چالشهای ارتباطی تا عاملیت و راهبردهای مقاومتی," دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی "مومنات", (1405): e250640,
VANCOUVER
آزاد تکتم. بازاندیشی در زیستجهان خانواده در عصر هوش مصنوعی؛ از چالشهای ارتباطی تا عاملیت و راهبردهای مقاومتی. «مومنات». 1405;():e250640.