دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی

دوفصلنامه تخصصی مطالعات اسلامی زن، خانواده و سبک زندگی "مومنات"

الگوی جامع هویت زن در قرآن کریم؛ امتداد عناصر درونی(بینش و گرایش) در نمادهای کنشگری خانواده و جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه قرآن و حدیث دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
بحران هویت زن معاصر و تعارض میان نقش‌های درونی، خانوادگی و اجتماعی، ضرورت دست‌یابی به الگویی جامع و انسجام‌بخش را اجتناب‌ناپذیر کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی جامع هویت زن در قرآن کریم و به روش توصیفی-تحلیلی، چگونگی امتداد عناصر درونی هویت‌ساز را در نمادها و تجلیات عینی و رفتاری زن در ساحت خانواده و جامعه بررسی نموده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هویت انسان در منطق قرآن دارای دو ساحت درونی(بینش و گرایش) و تجلیات بیرونی است. در ساحت درونی، اصول فطریِ شناختی و گرایشی میان زن و مرد مشترک و فراجنسیتی است، اما ابزارهای شناختی و تمایلات طبیعی، متناسب با وظایف تکوینی تفکیک می‌پذیرند. این عناصر درونی به عنوان هسته سخت هویت، در لایه بیرونی و در قالب نمادهای کنشگری عینی شامل عفت و حیا، سکینه و آرامش‌بخشی، حیات و انسان‌پروری، رحامت و عاطفه و قنوت و اطاعت الهی امتداد می‌یابند. قرآن کریم با برپایی این پیوند دیالکتیکی میان درون و برون، الگویی ثالث ارائه می‌دهد که زن را از دوگانه جاهلیت کهن(حذف زن و نادیده‌انگاری کمالات انسانی او) و جاهلیت مدرن(شی‌انگاری و ابزارانگاری به بهانه حضور اجتماعی) رها ساخته و هویت او را در دو محور انسجام روانی-اخلاقی در خانواده و کنشگری سازنده و باکرامت در جامعه بازآفرینی می‌کند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 17 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 12 مهر 1405