مسئله جایگاه زن در فلسفه سیاسی و اخلاقی را غالباً از نسبت او با حوزه عمومی، شهر و سیاست آغاز می‌کنند؛ اما شاید این نقطه آغاز، خود محصول یک پیش‌فرض تاریخی باشد. پیش از آنکه بپرسیم زن در شهر چه جایگاهی دارد، باید پرسید خانه در ساختار فلسفه عملی چه جایگاهی دارد. اگر در سنت یونانی ـ رومی، خانه، یعنی اُیکوس، عمدتاً شرط امکان شکل‌گیری شهر، یعنی پولیس و تأمین نیازهای زندگی است، در حکمت ایرانی ـ اسلامی، «منزل» به‌تدریج از سطح یک واحد صرفاً اقتصادی و زیستی فراتر می‌رود و به موضوع مستقل «حکمت منزلی» و یکی از مراتب تحقق کمال انسانی بدل می‌شود. از این منظر، تحول در جایگاه زن را نمی‌توان صرفاً به معنای حرکت از «بی‌فاعلی» به «فاعلیت» فهم کرد؛ مسئله بنیادی‌تر، تغییر در شأن فلسفی و اخلاقی حوزه‌ای است که زن در آن فاعل است. این مقاله با بازخوانی نسبت اُیکوس و پولیس در ارسطو، جایگاه زن در اقتصاد خانگی یونانی ـ رومی، تراژدی آنتیگونه و تفسیر هگل از تعارض قانون خانواده و قانون دولت، سپس با بررسی آرای ابن‌سینا و خواجه نصیرالدین طوسی درباره «تدبیر منزل»، نشان می‌دهد که در حکمت ایرانی ـ اسلامی، منزل صرفاً بازتولیدکننده نیروی انسانی برای شهر نیست، بلکه خود یکی از عرصه‌های تحقق خیر و کمال انسانی است. با این حال، این تحول به معنای برابری زن و مرد یا رهایی زن از ساختار اقتدار نیست. زن در آثار ابن‌سینا و طوسی «شریک»، «قیم» و «نایب» در تدبیر منزل است، اما همچنان در ساختاری سلسله‌مراتبی قرار دارد.